Pompa tipi santraller

Pompa tipi santraller puant yükteki  enerji gereksinimini karşılamak üzere dizayn edilmiştir.Memba ve mansapta birer göl bulunmakta, puant yüklerde enerji üretimi gerçekleştirilmekte, diğer zamanlarda santral pompa vazifesi görerek suyu tekrar membaya basmaktadır.

ELEKTRİK SANTRALLERİ

Kamuya açık enerji gereksinmesi ve endüstriyel amaçlar için üç fazlı alternatör olarak senkron jeneratörler kullanılır. Ancak küçük güçlerin sağlanması için yöresel asenkron jeneratörlerden ve bazı elektrikli trenlerin akım beslemesi için tek fazlı senkron jeneratörlerden de yararlanılmaktadır. Bugün elektrik enerjisini üreten jeneratör sistemleri çalıştırma türüne göre Hidroelektrik santraller ve Termik santraller olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

1. Hidroelektrik santralleri

Hidroelektrik santrallerinde türbinleri çevirmek için suyun düşü-kuvvetinden yararlanılır. Suyun düşme yüksekliğine göre hidroelektrik santralleri Alçak basınç-sistemleri (Düşü yüksekliği: 25 metreye kadar ), Orta basınç-sistemleri (Düşü yüksekliği: 25- 100 metre arasında ) ve Yüksek basınç-sistemleri (Düşü yüksekliği: 100 metrenin üstünde)olmak üzere kendi aralarında gruplara ayrılırlar.

Akarsu tipi hidroelektrik santraller su-düşü ve akışının yeterli olduğu akarsular üzerine kurulur. Bu tür santrallerden genellikle Ana-yüklemeyi karşılamak amacıyla yararlanılır.

Depo tipi hidroelektrik santrallerde yağmur ya da kar suyu bir yığınak arkasındaki çukurlukta toplanır ve santral, akım yüklemesinin yüksek olduğu saatlerde devreye sokularak Tepe-yüklenmeyi karşılar.

Pompa- hidroelektrik santrallerinde enterkonnekte akım şebekesinden beslenen büyük pompalar bulunur. Bu pompalar elektrik gereksinmesinin çok az olduğu gece saatlerinde çalıştırılarak, örneğin: bir vadideki akarsu yukarılarda bulunan özel depolara basılır. Enerji gereksinmesinin yüksek olduğu saatlerde depolarda bulunan su bırakılarak santral devreye sokulur.

Gelgit-ile çalışan hidroelektrik santralleri deniz kıyılarına kurulur ve gelgit (med-cezir) hareketinden enerji üretilir.

Su türbinlerinin devir sayıları oldukça düşüktür ve bunlar jeneratörlere ya doğrudan doğruya ya da bir dişli takımı üzerinden bağlanır. Doğrudan doğruya su türbinine bağlanan jeneratörlerde en az 2 en fazla 110 kutup bulunmaktadır.

2.Termik santraller

Termik santrallerde yakıtların içinde bulunan kimyasal enerji elektrik enerjisine dönüştürülür. Önce yakıtın yanmasıyla açığa çıkan ısı enerjisi ile bir kazanda yüksek basınçlı kızgın buhar elde edilir ve sonra bu buharın yardımıyla bir buhar türbini harekete geçirilir. Buhar türbinin miline bir jeneratörün bağlanması sonucu, elektrik enerjisi kazanılmış olur. Buhar türbinlerinin devir sayıları yüksek olup dakikada 3000 devir yapacak bir biçimde yapılır ve çift kutuplu elektrik jeneratörleri ile doğrudan doğruya kavramaya getirilir. Bu tür bir makine grubu bazı kesimlerde Turbo jeneratör olarak anılmaktadır.

Buhar türbinli jeneratörlerin ekonomik nedenlere bağlı olarak tüm sene boyunca düzenli çalıştırılması gerekmektedir. Bunlar, enerji şebekesinde akarsu tipi hidroelektrik santrallerinde olduğu gibi Ana yüklenmeyi karşılar, ancak çoğu kez tepe yüklenmeleri de sağlamak zorunluluğuna düşer.

Termik santrallerde yakıt olarak genellikle taş kömürü, linyit kömürü, fuel-oil ya da doğal gaz kullanılır. Atom reaktörlerinde ise gerekli ısı enerjisi Uranyum-atom çekirdeğinin parçalanması sonucu elde edilir. Çok yakın bir gelecekte, kömür ve petrol gibi doğal enerji kaynaklarının tükeneceği kuşkusuz olduğundan, çok büyük güçler üreten atom reaktörlerinin önemi çağımızda giderek artmaktadır.

3. Yüklenme grafiği
Elektrik üreten santrallerden tüketim merkezlerine sağlanan elektriksel güçler, günün belirli saatlerine göre farklılıklar gösterir. Tüketim merkezlerinin özellikle kışın, sabah ve akşam saatlerinde çektiği güçler çok büyük olur. Büyük güç çekişi gece saatlerine doğru azalır ve sabaha doğru en küçük değerini alır.

Sabah ve akşam saatlerinde endüstri, sanayi ve tarım kesimindeki işletmelerin tüketimine aydınlatma ve konutlardaki ısıtma tüketimleri de eklendiğinden, bu zamanlarda daha büyük güçlerin karşılanması gerekir. Bu nedenle ana yüklenmenin dışında ayrıca bir tepe yüklenmenin sağlanması zorunludur. Tepe yüklenme deyiminden: ana yüklenmenin üstüne çıkan bir yüklenme hali anlaşılmalıdır.

Uygar batıda tepe yüklenmeyi karşılayacak, birçok yedek sistem mevcut iken, maalesef ülkemizde enerji üretimi ile tüketimi arasındaki dengesizlik aşırı bir düzeye varmakta ve özellikle akşam saatlerinde büyük ölçüde gerilim düşmeleri baş göstermektedir. Bütün bunların nedeni saatli enerji gereksinmesinin, mevcut santraller tarafından yeterince karşılanamamasıdır.

Ayrıntılı Bilgi : www.kamuenerji.com