RÜZGAR İLE SU TEMİN ETME

Derin kuyu pompalarından su çekmek için pervanenin ana miline krank biyel mekanizması ile bağlı olan bir emme basma tulumba vardır. Ana mil (pervane) takriben 60 s/dak. hızla döner. Bu ortalama devirdir. Rüzgârın hızlı olduğu anda pervane daha hızlı dönebileceği gibi yavaşladığında da hiç dönmeyebilir. Sistemin gücü yaklaşık olarak 05 beygir kadardır. Ancak sistemin gece ve gündüz devamlı çalışacağı göz önüne alınırsa verimi yüksek sayılır.

Bir havuzda toplanan su sulamacılıkta kullanılabilir. Ayrıca içme suyu temininde de kullanılabilir. Memleketimizin çeşitli üniversitelerinin ve akademilerinin makina ve ziraat fakültelerinde bu konuda araştırmalar yapılıp projenin verimli olmasına çalışılmaktadır. Bu sistem halen memleketimizde çeşitli kuruluşlar tarafından yapılıp kullanılmaktadır.

ELEKTRİK ELDE ETME

Bu konudaki ilk çalışmalar Danimarkalılar tarafından yapılmıştır. Danimarkalılar daha da ileri giderek bir asenkron generatör yardımıyla enterkonnekte sisteme enerji verebilmişlerdir. Hollanda ise zaten yel değirmenleriyle doludur. Almanların “Growian” adını verdikleri dev aerojeneratör 100 m çaplı bir pervaneye sahip ve 100 m yüksekliğindedir. Gücü ise ancak 2-3 megawatt (MW) dır. Son zamanlarda Grovvian’ı geliştirip 5 mw lik bir santralı yapmayı başarmışlardır. Fransa’daki tecrübeler ise Almanya’dan geri kalmayacak durumdadır.

Amerika’da ise rüzgârdan azamî istifadeyi sağlamak için kompütürlerle donatılmış ve otomatik olarak kanatlarını rüzgâr yönüne dik olarak ayarlayabilen rüzgâr generatörleri “Giromill” yapılmıştır. Bunların gücü şimdilik 40 Kw’dır.

Rüzgâr generatörleri asenkron generatörle elektrik üretebileceği gibi doğru akımı üretip bunlan akümülatörlerde depo edebilir ve toplanan bu enerji ısıtma aydınlatma soğutma ve buna benzer ihtiyaçlarda kullanılabilir.

Bir aerojeneratörden elde edilebilecek azami güç:

W=285.10-4.V3.D2 (kilowatt) dir.

D= Rüzgâr hızı (m/sn)

D= Türbin çarkı çapı (m)

V= Rüzgâr hızı (m/sn) Yukarıdaki formüle göre güç hızın kübü ve çarkın çapının karesi ile artmaktadır. Yerden 80 m altındaki aerojeneratorlerde verim % 60 daha yukarılarda ise % 65 civarındadır.

Yerden 100 m yükseklikte çalışacak 2 kw’lık bir aerojeneratörün inşaası bugün için problem teşkil etmez; ancak daha yüksek ve daha güçlü santrallar kurulmasında inşaat problemleri çoğalmakta ve titreşimler ortaya çıkmaktadır.

Temennimiz bugün yurdumuz için yeni olan bu konunun gelecekte daha fazla alâka görüp enerji açığını kapatmada bir çare olarak düşünülmesidir.